linux Komórki beta wysp trzustkowych (Langerhansa) wydzielają do krwi insulinę, hormon regulujący gospodarkę węglowodanową. Niedobór tego hormonu wywołuje cukrzycę, która jest przewlekłą chorobą przemiany materii, przebiegającą z pierwotnymi zaburzeniami gospodarki węglowodanowej oraz wtórnymi zaburzeniami przemiany tłuszczów i białek.
Niedobór insuliny może być spowodowany niedostatecznym wytwarzaniem insuliny przez trzustkę, nadmiernym jej zużyciem lub upośledzonym wykorzystaniem insuliny przez tkanki. Wpływ insuliny na komórki może być słabszy, nawet mimo prawidłowej produkcji insuliny, z powodu wzrostu zawartości hormonów działających antagonistycznie, takich, jak: hormon wzrostu, produkowany przez przysadkę, glukagon, wydzielany przez trzustkę, oraz glukokortykosteroidy, wydzielane przez korę nadnerczy. Mówimy wtedy o względnym niedoborze insuliny.
Etiologia cukrzycy nie jest jednolita. Czynnikiem istotnym jest dziedziczenie. Stwierdzono, że cukrzyca znacznie częściej występuje wśród członków tych rodzin, w których już występowały przypadki cukrzycy. Często bezpośrednią przyczyną ujawniającą cukrzycę u dzieci i osób młodych są choroby zakaźne, szczególnie zakażenia wirusowe. Cukrzyca osób dorosłych kojarzy się często z chorobami dróg żółciowych i trzustki oraz otyłością, 70—80% chorych w wieku dojrzałym ma nadwagę. Choroba częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Częstość jej występowania wzrasta wraz z wiekiem.